Өнөөдөр би Монгол улсын нутаг дэвсгэр дээрээс энэхүү бичлэгийг бичиж байна.  Энэ улс саяхан 85 гэсэн тоотой тусгаар тогтнолын өдрөө тэмдэглэлээ.  Түүхийг нь сөхвөл монголчууд тусгаар тогтнолоо сэргээх гэж тэмцэж тэмцэж жараад он гаргаж байж сая НҮБ ийн гишүүн болжээ.  Гэхдээ анх 1911 онд зарлаж байсныг бодвол ердөө л Гадаад монгол нь л тусгаар тогтножээ.   Өвөрмонгол, Тагна Урианхай гээд ах дүү нар нь хилийн гадна үлдсэн байна.  Гэхдээ энэ тусгаар тогтнол нь олон монгол хүний цус нулимсаар бүтжээ.  Одоо энэ улс тусгаар улс.  Асар уудамтай нутагтай авч хүн амын ихэнх нь хот суурин бараадаж...

                                                                                                                                         О.Дашбалбарын шүлгээс

Тамын хорвоогоос хагацаж, амсхийх цаг чинь ирлээ
Үхлийн ялгуулсан инээмсэглэлийг тосон угтагтун
Үнэндээ уруул чинь хөрснөөр таныг амраана
Үзэгдэхгүй, харагдахгүй болж байгаад чинь баяр хүргэе
Үхэл хэмээх мөнхийн анд чинь тосон авч буйд баяр хүргэе
Олон арван жилийн ял амьдралыг эдэлж дуусаад
Орон гяндангаас гарах шиг биеэ орхисонд баяр хүргэе...

цомог дотор түүний төрх
цээжин дотор миний зүрх
цохилж шальсангүй

    
Монголд хөгжлийн бэрхшээлтэй хүүхдийн тоо баримт зөрүүтэй байдаг

Дэлхийн хүн амын арав орчим хувь буюу 650 сая хүн хөгжлийн бэрхшээлтэй байдаг байна. Үүнээс 80 гаруй хувь нь ядуу буурай оронд амьдардаг бөгөөд хөгжлийн бэрхшээл болон ядуурлын хооронд нарийн уялдаа холбоо оршсоор байгаа юм. Тухайлбал хөгжиж буй оронд ажил эрхлэх насны тахир дутуу хүмүүсийн 80-90 хувь нь ажилгүй, үйлдвэржсэн оронд энэ тоо арай бага 50-70 хувийн хооронд хэлбэлздэг байна. Юнескогийн судалгаанаас харахад хөгжиж буй оронд амьдардаг хөгжлийн бэрхшээлтэй хүүхдийн 90 хувь нь сургуульд сурдаггүй гэжээ. Тэдний боловс...

тохой залгах бүсгүйн бохь зажлан шалир жалир чалир хийлгэх, бас болоогүй тас няс пис дуугаргах нь шүд сарзгар, араа цоорхой, шүлс элбэг, ам доровгорын улмаас бохь зажилангаа дуугаргаж чаддаггүй бүдүүн баараг надад юуны хамаа байхудэ... тийм үү.

эхлээд ч “таны бохь надад юм хэлэв үү” гэж мэгсгээд тоглоом шоглоомоор бохьтой нь харилцаа тогтоох байдлаар дургүйцлээ илэрхийлдэг байснаа шантраад одоогийн байдлаар мэдрэлийн утаснуудынхаа тэсвэрийн истандаартыг шинээр тогтоохыг зорьж байна. өнөөдөр лав 150 минут тэссэн. гайхамшигтай яа.

эрүү нь салан алдаад л сайхан ч жалирдах юм. элдэв содон дуу чимэ...

Саяхан нэг бичлэг уншаад шууд бичмээр санагдлаа.  Эсрэг хүйсний хүмүүс бие биентэйгээ найзалж чаддаггүй шууд л дурлалцдаг.  Энгийн найз байж чаддаггүй гэдгийн байна лээ.  Бараг боломжгүй зүйл гэж үздийн байна лээ.  Гэхдээ амьдралд тийм найз байна аа цаана чинь биш энд.
Манай ээжийн эрэгтэй найзууд гэж байдын одоо 60 дөхөж байгаа хүмүүс байдаг юм.  Би дотроо бусдын л адил "2 р суваг дөхүүлсхийгээд" сонин юм даа гэж боддог байлаа.  Гэтэл тэр найзууд нь жинхэнэ л найзууд байсын байна лээ.  Хорь гуч жил тэгж үерхсэн гэхээр бас л гайхалтай.  Ээжээс би дөхүүлсхийгээд асуусан чинь "бидний хооронд эр э...

Өчигдөр ч ёстой амьдрал пазда санагдлаа.  Хүн зүтгэж зүтгэж болгоод өгж байхад өөдөөс "чи муу байлаа" гэдэг хариу сонсоно гэдэг ёстой пазда л байлаа.Их ч гутарлаа.  Бусдаас илүү үр дүн гаргаж тэрэн дээр нь нөхдүүд одоо гайгүй яваа бус уу үнэндээ.  Би өөрөө өөрийгөө дөвийлгөх дургүй.  Тэрнээс биш ч.  Би тэгээд яах ёстой байсын.  Хүн урмаар амьдардаг.  Өөр юугаар ч биш.  Мөнгө мөнгө л гэнэ.  Мөнгө чинь хүнд урам өгдөг л байхгүй юу.  Заримдаа кинон дээр гардаг шиг кийбордоор нь цохиж унагаад доромжлоод гараад явчмаар ч санагдах юм.  Тэглээ гээд талхны мөнгө л араас чангаах юм даа.  Яршиг ингэхээр...

нэг өдөр би нийслэл хотоор гуляа даран таваргаж явтал, лээмонз энд юуны ч юм нэгэн уралдаан-тоглолтонд оролцохоор ирээд түүнийхээ далимд нэгэн лаив хаүз-д тоглож байхтай нь санамсаргүй таарч, үзчихэв.

жижигхэн газар 100-аад монголчууд цуглажээ, ихэнх нь маний үр ачтай чацуу болтойм, үсэрч дэвкцээд, үс гэзгээ сэгсэлзүүлээд хөөрхөн гэдэг нь. даанч тэд доргион ихтэй байсанд хөгшин маний эмгэн зүрх дэлсэж, элэг бөөр амаар гарчих гээд байсан тул мангаррр утаатай, маш чихцэлдээнтэй, магад тоостой, мэдээж хөлс мөлстэй жижигхэн танхимаас дайжиж, энх тунх хэд хонож, эх орноо хөгжүүлэх хүслээ гүйцээе ба...

Урдаа ямар ч тодотголтой юм бүү мэд төрөөс баахан л мөнгө өгөх юм.  Цаад санаа нь ард түмнээ бодсон хэрэг.   Их ч буян юм даа зайлуул. муу хэлээд юугхэв.   Төрийн минь хишиг түмний минь буян.  Одоо бүр сая төгрөг өгөх юм дуулдана лээ.  Амьд явбал сая төгрөг төрөөсөө хармайлах нь байнашд.  Хөөн гэж мөн ч их юм үзэх юм даа хөөрхий.  Амьдрал ч болоод байна дөө болоод байна.  Зарим нэг их мэдэгч нь инфляц минфляц ч гэнэ үү нэг юм яриад тэр нь хэцүүднэ гэх юм.   Хэцүүдэх эсэхийг нь болгоосон юм байгаа биз дээ цаадуул чинь.  За хө сая төгрөгөөр чинь тэгээд юу хийе дээ байз.  За юу ч гэсэн дээжээр нь...

энэ их хөөрхөн дуулнаа.. энэ дуу нь бүр таалагдаад байгаа. эндхийн нэг сии-ээмд явдын.
сонсохоор салтаганаад бүжмээр ч болох шиг... нэг ы хоёр ы... таазаа баруун тийш хоёр, зүүн тийш дөрөв...
толгойгоо эргүүлээд.... үсээ сэгсэлзүүлээд... гараа савчаад... нэг ы.. хоёр ы..

маннгаднаа... өө биш ээ, дискодноо.. биш ээ, клаабданаа, ерөөсөө.

түүний тулд жаахан турах хэрэгтэй байдаг, тэгэхгүй бол хүрэн дээл, улаан дүүпэл этр орохоо байсан.
гэхдээ гандан буурахгүйэ...тийм биз дээ?
тийм шүү дээ.
боролдойг чи сана л даа. мангасыг дарсан тэр....